En Son
Ana Sayfa / Makaleler / Şirket Aracının Kaza Yapmasında İşverenin Sorumluluğu Nedir?

Şirket Aracının Kaza Yapmasında İşverenin Sorumluluğu Nedir?

171Şirket adına kayıtlı araç ile saha personelinin kaza yapması halinde araç şirkete ait olduğu için; şirket işleten sıfatıyla bu durumdan sorumludur. Bu sorumluluk ancak şirkete ait aracın sürücüsünün kusursuz olması halinde ortadan kalkar. Bunun dışında kalkması mümkün değildir. Öte yandan şirket 6098 sayılı B.K 66. maddesinde belirtilen adam çalıştıranın sorumluluğu nedeniyle sorumludur. İş kanunumuz açısından olay biraz farklıdır. 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesinde bu konu şöyle açıklanmıştır. Önemli olması bakımından yasa maddesinin ilgili bölümünü aşağıda aktarıyorum:

Madde–1: Bir hizmet akdine dayanarak herhangi bir işte ücret karşılığı çalışan kişiye işçi, işçi çalıştıran tüzel veya gerçek kişiye işveren, işin yapıldığı yere iş yeri denir. İşin niteliği ve yürütümü bakımından iş yerine bağlı bulunan yerlerle, dinlenme, çocuk emzirme, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya mesleki eğitim yerleri ve avlu gibi sair eklentiler ve araçlar da iş yerinden sayılır. İş yerinde işveren adına hareket eden işin ve iş yerinin yönetiminde görev alan kimselere işveren vekili denir. İşveren vekilinin bu sıfatla işçilere karşı muamele ve yüklemlerinden doğrudan doğruya işveren sorumludur. Denmektedir yani iş kanunumuz işletme adına kayıtlı aracı işletme iş yeri olarak tanımlamıştır.

Kanunda, işçinin herhangi bir kazaya maruz kalmaması için, işverenin gerekli önlemleri alması gerektiği ve işçiye önlem amaçlı gerekli talimatları da vermesi gerektiği belirtilmektedir. Bu açıklama noktasında önerimiz çalışanlara verilen araçlar için mutlaka araç zimmet ve sorumluluk talimatı içeren bir sözleşme imzalatmanız yönündedir. İşverenin bu önleyici sorumluluğu bayağı geniş bir kapsamı teşkil etmektedir . Trafik kazalarında işverenin bu önleyici sorumluluğu yerine getirip getirmediği pratikte çoğu kez zor tespit edilen bir konudur. Olayın durumu ve oluşu bu tür durumlarda çoğu kez belirleyici nitelik taşımaktadır.

İşverenin kullandırdığı aracın teknik bakımları yapılmamış veya yapılsa bile olay bir teknik arıza sonucu meydana gelmiş ise, işveren “tehlike sorumluluğu” gereği sorumludur. Örneğin, aracın freninin patlaması, rotunun çıkması ve benzeri nedeniyle kaza meydana gelmiş ise, tehlike sorumluluğu nedeniyle işveren tam olarak sorumludur. Ancak, bir trafik-iş kazasında işçi durumunda olan sürücü, işverenin tüm eğitimleri yaptırmasına karşın % 100 kusuru ile olayı geçekleştirmiş ise, işveren sorumlu tutulmamaktadır.

Bu konudaki baktığım yargı ve  içtihat kararlarında , işverenlerin, işçilerin iş esnasında işledikleri trafik kazalarından, daha önceki yıllara nazaran daha fazla bir şekilde sorumlu tutuldukları; dolayısıyla oluşan hasarları ödedikleri söz konusudur.

İşverenin aracı kullananı görevlendirip görevlendir memesinin bir kaza halinde bir etkisi yoktur. Ancak iş kazası halinde işçinin talimatsız olarak bir iş yaparken kendisinin kazaya uğraması nedeniyle ortaya çıkan durumlarda ileri sürülebilir. Fakat 2918 sayılı Kanun kapsamında “şekli ölçüye göre işleten, satışa esas olan tescil belgesinde ( m.19 ), aracın teknik muayene ve trafiğe çıkmasının temelini oluşturan trafik belgesinde ( m.21 ), sigorta poliçesi ( m.91 ) ve vergi kaydında adı yazılı olan kişidir” tanımlaması ile işverenin personele verdiği aracın yukarıda saydığımız işlemlerini yapması ile bir nebze kusurdan korunmasını sağlar. Nitekim bu konuda (.HGK  26.03.2008 tarihli Esas No:2008/10-273 Karar No:2008/275  sayılı içtihadı)

İş kazası sonucunda işçini ölümü halinde varislerin ceza davasından ayrı olarak; iş mahkemesi nezdinde maddi ve manevi tazminat davası açma hakları vardır. Görevli mahkeme konusunda; 5521 sayılı İş Mahkemeleri kanununun 5 inci maddesi İş mahkemelerinde açılacak her davaya açıldığı tarihte dava olunan Türk Medeni kanunu gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi işçinin işini yaptığı iş yeri için yetkili mahkemede de bakılabilir.

İşverenlere verilmesi gereken en önemli tavsiyenin, eğer işçiniz gerek motorlu gerekse motorsuz taşıtla trafiğe çıkması söz konusuysa çok iyi bir sigorta yaptırmanızda yarar görülmektedir. Standart Sorumluluk Sigortası motorlu taşıtlarla işlenmiş olan kazaları, genel olarak, karşılamamakta olduğunu da bilmekte yarar görülmektedir. Sigortanızın bu tür durumlarla oluşabilecek hasarları karşılayıp karşılamadığını ve yeterli derecede sigorta yapılıp yapılmadığını sigorta acentenize sormanızda yarar olduğunu söyleyebilirim. İşçinin maruz kalabileceği hasar, ömür boyu gelirden yoksun kalma, ömür boyu sakat kalma durumu ve tazminat olabilmektedir. Bu tür durumlarda ödenecek olan meblağlarda büyük bir miktar teşkil etmektedir.

 

Benzer Konu

İşte Kalp Krizi Geçiren İşçiye İşverenin Sorumluluğu?

Kalp krizi sonucu ölüm, doğal olarak nitelendirilebilecek bir ölüm olup işçinin ölümü bazen iş yerinde …

29 yorumlar

  1. İyi günler;
    Merak ettiğim bir konuyla ilgili bilgilerinizden faydalanmak istiyorum. Ben 2008 yılında mesai saatleri içerisinde çalışmaktayken şirket aracı ile kaza yaptım. Kaza sonucu tali kusur verilerek tarafıma kamu davası açıldı ve sonucunda 20000 tl para cezası verildi. Bu olay oluş biçiminden aslında iş kazası olarak mı değerlendirilmeli ve bu verilen bu para cezasını şirketimin ödeme yükümlülüğü varmı onu merak ediyorum çünkü şuan şirketim sigorta şirketiyle görüşmüş ve sigorta şirketi ödemeyi kabul etmemiş. Şirkette bu parayı benim ödemem gerektiğini söylüyor. Bu konularda yardımlarınızı rica ederim…

    • Merhaba,
      Bilindiği gibi “İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması” 5510 Sayılı SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNU Madde 13’te tanımlanmıştır.

      MADDE 13- İş kazası;
      a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
      b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
      c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
      d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
      e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,
      meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır.
      bu maddeye baktığımızda siz iş saatinde işverenin verdiği iş için aracla seyrederken kaza yaptı iseniz bu iş kazasıdır

  2. Merhaba
    Ben 30 ekim 2013 tarihinde şirket arabasıyla ofise dönerken bir tıra arkadan çarptım aksi gibi on gün öncedende şirketten ayrılacağımı beyan etmiştim nitekim ayrıldım yarın istifa dilekçemi vereceğim fakat aklıma birşey takıldı araçta oluşacak hasarı arkamdan dava yoluyla gönderebilirlermi

    • Aytekin bey merhaba,
      şirketteki göreviniz şöförlük ise iş sözleşmenizde bu beyan edilip araç zimmetlenmişse şahsi kusurunuzdan dolayı aracın zararı söz konusu olursa size rucu edebilirler fakat durumu bir hukukcu ilede görüşmenizde fayda var

  3. merhaba;
    2011 yılında şirket aracı ıle arabanın savrulması ıle orta refüjden karşı serıde gecerek tır ile çarpışarak trafık kazası yaptım. araç perte çıktı. ben de başımdan yaralandım. bu konuda şirkete dava acabılırmıyım.

    • Merhaba Garip bey,
      bahsettiğiniz konuda adli durum söz konusu belgelerinizile bir avukata danışırsanız size daha yardımcı olacaktır

  4. özel bir şirketde elektrikçiyim bugun malzeme almaya giderken park halındekı bır araca vurdum vurdugum araç sahıbı bır problem olmadıgını söyledi bende şirkete geldim ancak şirket aracında ufak bi hasar oldugundan şirket muduru bana bu olayı anlatan bir tutunak tutdurup 3 şahit ile birlikte imzalattı bundan ne gibi şeyler çıkarabılırler ? sözde bana sadece patronların görmesı ocon boyle bır tutanak tuttuklarını söyledıler bu tutanak tazmınatıma etkı edermi ?

    • Çetin bey merhaba,
      arac kazası sizin şahsi hatanız dolayısı ile olmuş ise işveren hasarın tazminini isteyebilir

      • cevabınız için teşekkür ederim birşey daha sormak istiyorum bahsetdiğiniz gibi araç tazmini gibi bişey istemedi benim sıkıntım 4 senelık calısanım bundan dolayı tazminatıma etki edermi merak edıyorum veya ılerde patron veya mudur ıle sıkıntı cıkardıgımda bunu karsıma koyup koz olarak kullanabılırlermi ?

  5. İyi günler,
    şirkete ait OLMAYAN araç (personelin şahsi aracı) ile şoför kendisi insiyatif alıp 4 personel ile sabah işe gelirken şoför hariç 3 personel maalesef hayatını kaybetmiştir.
    Şoför 8/8 kusurlu bulunmuştur.
    SGK raporu olayı iş kazası saymaktadır.
    Jandarma trafik raporunda olay trafik kazası olarak geçmektedir. Bu olayda iş verenin sorumluluğu nedir işverene açılacak tazminat davalarından nasıl bir sonuç çıkabilir.
    İş kazasına karar kılınırsa tazminat miktarı ne olur. Yardımcı olursanız çok sevinirim.TEŞEKKÜRLER

    • Sinan bey merhaba,
      anlatmış olduğunuz vakanın hukuki yönü ağırlıklı olduğu için bir hukukcu ile görüşmenizi öneririm şöföre ait aracın servis taşımada kullanılması genel kural haline gelmiş bu konuda bir anlaşma veya süreklilik söz konusu ise şirket aracı kabul edilebilir bu durumda iş kazası kararı verilebilir bu benim görüşüm dediğim gibi konuyu bir hukukcu ile paylaşmanızı öneririm

  6. Merhaba öncelikle bilgilendirmeleriniz için çok teşekkürler, bir konu hakkında yardıma ihtiyacım var mümkünse, yabancı ortaklı bir firmada birkaç defa gir çık ile son olarakta 7 aydır ve Hale’n çalışmaktayım, şirkette Türkiye’de tek çalışan benim herkes tüm kuruluş yurtdışında, ofis anahtarları tüm kullanım malzemeleri ve şirket aracı zimmetsiz olarak bende durmaktadır ve gönderdikleri yerlere gidip gelmekteyim, yurtdışı ile gerek mail gerekse telefon görüşmelerim ile aracın bakımlarını vergi vb durumlarını iletmeme rağmen kulak arkası edilip sigortası dahi yaptırılmıyor, oluşabilecek herhangi geçiş, kaza veya arızadan zimmet ve kullanma sözleşmesi olmamasına rağmen sorumlu tutulabilirmiyim? Aydınlatmanızı rica eder teşekkürlerimi sunarım saygılar.

    • Emre bey merhaba,
      arac tarafınıza zimmetlenmemiş ise oluşabilecek yasal sorumluluklardan(sigorta yapılmadığı için ceza) sizi mesul tutamazlar iş sözleşmesi yapılmasa bile sigortalı çalışmanız sözleşme varlığını gösterir

  7. Merhaba,

    Şirketimiz mesaisi 09:00 / 18:00 saatleri arasındadır ve şirkette Depo sorumlusu olarak çalışan arkadaşımız sabah 07:00 ‘ da araç ile yola çıkıp 4 diğer personeli aldıktan sonra mesai saati başlamasına yakın şirkete varıyoruz. Akşamda keza 18:00 ‘ da çıkış yapıp 20:00 , 20:30 civarında evinde olmaktadır. Bu kişinin araç kullanması gün içerisinde yorgunluğu ve iş yükünden dolayı araç içindeki diğer yolcuların sağlıklarının tehlikeye atıldığı ve personel bundan rahatsız olduğu için bu şekilde bir servis olayının hangi şartlarda zorunlu olarak tutulması gerektiğini öğrenmek istiyorum. Depo görevlisi olarak çalışan birinin günlük minimum 4 saat servis çekmesi normalmi ? iş sözleşmesindeki çalışma süresi 45 saattir.

    • Merhaba Kerem bey,
      iş sözleşmenizde işverenin servis taahhüdü var ise bu sorumluluğu haline gelir bu durumda bu işi çalışan birine yaptırması bahsettiğiniz hususlara sebep olabilir ve bu durum çalışanlar açısından tehlike arz edebilir bu halde çalışan işverenden tehlike arzedecek bu sorunun düzeltilmesini talep edebilir.
      Fakat iş sözleşmenizde servis sağlamabelirtilmemiş ise işverenin şirket aracını çalışanların kullanımına tahsisi o çalışanlarında servis gibi diğer personelleride taşıması işveren sorumluluğu anlamına gelmez

  8. merhaba..Şirket aracıyla personelimiz kaza yapmıştır..Kendisi ehliyeti 2 yıl önce kaptırmış.Bizimde bu olay olana kadar haberimiz olmamıtır..KOnuyla ilgili şirkete herhangi bir cezası var mıdır?

    • Nazlı hanım merhaba,
      şirket aracı ile kusurlu personel hatasından işveren mesuldür kazada maddi veya manevi kayıp söz konusu ise sizde sorumluluk taşırsınız

  9. Merhaba;
    Sirket arabasini sirlette calismayan bir surucu kullanmistir. Ve kaza yapmistir kazada karsi taraf sucludur bunun la ilgili olarak bu kazadan sirkete bir ceza dogar mi

    • Merhaba,
      şirket aracı sigortalı ise kaz bedelini sigorta şirketi ödemesi halinde sigorta şirketi tazmin ettiği bedel için usulüne uygun olmadığı gerekcesi ile size rucu edebilir

  10. merhaba.. 11.Ağustos’ta emekli olan çalışanımızın emeklilik numarasını daha almadığı için sgk’sını yaptıramadık. şantiyede görev alacak yeni ehliyetli çalışanımız yanındayken şirket aracını kullanmasının bir sakıncası olur mu?

    • Merhaba Pelin hanım,
      emeklilik dolayısı ile ayrılan personelin sigorta girişi yapılmadan çalıştırılması tespit halinde işyerinizi sıkıntıya sokacaktır sigorta girişi yapılmadan çalıştırılmamasını öneririm

  11. Merhaba babam belediyenin taseronlugunu yapan bir firmada çalışıyor 4 arkadaşıyla ilçeye gittiler babam şoför değildi baskasiydi yolda kaza yaptılar araba takla attı hiçbirine bişey olmadı çok şükür sadece babamin omuz bölgesinde kırık oluştu ve ameliyat oldu dava açmak istedik ama arabanın şoförü babamin arkadaşı olduğu için açmak istemedi şimdi nevzat bey babaminda ismi nevzat babam şirkete tazminat davası açarsa arabayı kullanan şoför sorumlu olurmu yoksa belediynin taşeron firmasimi

    • Merhaba Emrah bey,
      iş saatlerinde işle alkalı bir süreçte kaza gecirildi ise bu iş kazası olarak görülür fakat hastane raporları ve bildirimlerin nasıl yapıldığını bilmiyorum onları incelemek gerekir iş kazasından dolayı işveren sorumluluğunu yerine getirmedi ise işverenden hak talep edebilir babanız bunuda hukuki sürecler söz konusu olacağı için bir iş avukatına danışarak onun nezaretinde yapması doğru olacaktır şirkete karşı açılacak davada bilirkişi raporları önem arzedecektir burada kusur işverenin mesuliyeti görülecektir şöförden kaynaklı bir hatadan dolayı şöför kusuru oranında mesul olacaktır

  12. merhaba;
    ben geçen hafta perşembe günü şirkete ait araç ile kaza yaptım aradan bir minibüs çıktı ve bnde ona çarpmamak için fren yaptım aracım kaydı park halindeki araca vurdum ve raporda tüm kusurun bnde olduğu yazıyor kazaya sebebiyet veren araca hiç kusur yazılmamş. bu durumda sigorta hasarı karşılamadığı için işverenim bana hasarı senden keseceğim sen ödeyeceksin diyor. bu konuda itiraz hakkım nedir. ( araç bana zimmetli değil ve işverenimde (‘araç kimin diye sorarlarsa arkadaşımın arabası ödünç aldım de ‘ dedi )

    • Mustafa bey merhaba,
      konunun hukuki boyutunu bir avukata danışın ama iş hukuku açısından işverenin hasar tazmin için bazı şartlar vardır sizin şöför olarak sigortalı olmanız aracın zimmetlenmesi gibi bu durumdada 30 günlük ücretini aşan miktarda bir zarar oluştu ise, personelin kendi kusurundan kaynaklanan sebeplerle,
      sözleşmesini feshetme hakkı sunuyor.

  13. Babam sosyal hizmetlerin şirketlerden kiraladığı araçta şoför olarak çalışıyor araç üzerine zimmetli müdürleri ile göreve giderken kaza yapıyorlar kusurlu babam bulunuyor şirket aracın masrafını babamdan almak istiyor bu kaza iş kazası sayılırmı sayılmazsa masrafları ödemek zorundamı araç kaskolu sigortalı…

    • Mehmet bey merhaba,
      5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun İş Kazası konusunun işlendiği 13. maddesinde “sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay” şeklinde tanımlanan kazaların iş kazası sayılabilmesi için aşağıdaki koşullardan birinin sağlanmış olması yeterlidir.
      * İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız
      çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş sırasında gerçekleşmesi
      * Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda gerçekleşmesi
      * Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında gerçekleşmesi”
      Buradan anlaşılacağı üzere yaşanan olayın iş gerçekleşmiştir. Dolayısıyla gerçekleşen bu trafik kazalarının bütün sorumluluğu firmaya aittir. Sigortalı yada (ölmesi durumunda) yakınları tarafından firmaya maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. Bu konuda sonuçlanmış onlarca yargıtay kararı olup, kazaya 3. şahıs yada firmaların karışması sigortalının çalıştığı firmanın sorumluluğunu azaltmaz.
      1. İş kazası sonucunda ortaya çıkan makine-teçhizat v.s. zararlarını işveren kusurlu olan işçiden tazmin etme (mahkeme yoluyla) yoluna gidebilir , sağlık giderlerini iş göremezlik ödeneği yolu ile SGK ödeyeceği için araştırmayı SGK yapar ve kusurlu olan kişi/kuruma rücu ettirir.
      2. 4857 sayılı iş kanuna göre
      Madde 38 – İşveren toplu sözleşme veya iş sözleşmelerinde gösterilmiş olan sebepler dışında işçiye ücret kesme cezası veremez. İşçi ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin işçiye derhal sebepleriyle beraber bildirilmesi gerekir. İşçi ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda iki gündelikten veya parça başına yahut yapılan iş miktarına göre verilen ücretlerde işçinin iki günlük kazancından fazla olamaz. Bu paralar işçilerin eğitimi ve sosyal hizmetleri için kullanılıp harcanmak üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hesabına Bakanlıkça belirtilecek Türkiye’de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz bankalardan birine, kesildiği tarihten itibaren bir ay içinde yatırılır.Her işveren işyerinde bu paraların ayrı bir hesabını tutmaya mecburdur
      Şayet işveren , çalışan , tesis ”işçi kusuru” nedeni ile iş kazası sonucunda zarar görmüşse mahkeme yolu ile tazmin etme yolunu tercih edebilir.

  14. İyi günler Nevzat Bey. Ben iş yerinde çalışmakta olduğum sürede (beyaz eşya servisi) iş için müşteri evine gittim. Dik bir yokuşu geri geri çıktım Buz dolabı nakliyesi gerçekleştirmek için. Bu olaydan sonra arabanın debriyaj ı hasar almış. fakat bilerek veya isteyerek yapılan bir şey değildi. Bu olayın üstünden 2 ay geçti araç 5 bin kilometreden 15 bin kilometreye geldi. Olayın olduğu zaman hiç bir tutanak vs tutulmadı. Şimdi işten ayrıldım fakat patron mesailerimi vermiyor. Aracın debriyaj setini yaptırıcam parandan düşüp öyle vereceğim diyor. Benim bu arabayı yaptırma zorunluluğum var mıdır yoksa yokmudur yardımcı olurmusunuz?

    • Merhaba Mert bey,
      İşçinin verdiği zararın tazmini açısından öncelikle işçinin verdiği zararın kesin olması gerekmektedir. Kesinleşmemiş, ortaya koyulmamış bir zararın tazminin talep edilmesi yahut tazmin edilmesi zayıf konumda olan işçinin durumunu daha da zorlaştıracaktır.
      İkinci olarak ise, işçinin verdiği zararın işçinin kusurundan kaynaklanmasıdır. Yani işçi, verdiği zarara kasıtlı bir hareketi ile sebep olmasa dahi en azından kusuru bulunmalıdır. Üçüncü kişilerin kusurları, alet edevat hatası, mücbir sebepler vb. sonucu meydana gelen hasarlardan işçi sorumlu tutulmamalı ve tabii ki verdiği zararın tazmini yoluna gidilmemelidir.
      Üçüncü olarak; işçinin verdiği zarar faturalandırılabiliyorsa faturalandırılmalı, faturalandırılamıyorsa verilen zarar bir eksper tarafından değerlendirilip miktarı belirlenmelidir. Böylece işçinin verdiği zararı tazmini sağlanırken bir taraftan da işçi korunmalıdır ki çalışma ilişkisi ve işçilik hakları zarar görmemelidir.
      Ayrıca dikkat edilmesi gereken diğer bir husus ise zararın tazmini için kesilecek ücretle ilgilidir. Gerek 4857 sayılı Kanun’un “ücretin saklı kısmı” başlıklı 35inci maddesi düzenlemesi gerekse İcra İflas Kanununun ilgili maddesinin yorum yoluyla uygulanması ile işçinin ücretinden yapılacak kesintinin 30 günlük ücretinin ¼’ünü geçemeyeceği de kabul edilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir