En Son
Ana Sayfa / Gündemden / Perakende Satış ve AVM’lere Yeni Düzenleme Geliyor

Perakende Satış ve AVM’lere Yeni Düzenleme Geliyor

nevzat-erdag-350-avmPerakende ticaretin düzenlenmesi hakkında kanun tasarısı, TBMM sanayi, ticaret, enerji, tabii kaynaklar, bilgi ve teknoloji komisyonunda kabul edildi.

Kabul edilen bu tasarıda neler var?

Perakende Bilgi Sistemi Kurulacak

Perakende işletmelerin açılış ve faaliyeti ile kapanışında gerekli başvuru ve diğer işlemlerin yapılması, ilgili kurum ve kuruluşlara iletilmesi, değerlendirilmesi, sonuçlandırılması ve bu işletmelere yönelik veri tabanının oluşturulması ile bilgi paylaşımının sağlanması amacıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde, Perakende Bilgi Sistemi (PERBİS) kurulacak.

  • PERBİS, Bakanlıkça ilgili kurum ve kuruluşların erişimine açılacak ve bu kurum ve kuruluşlar nezdinde kurulan elektronik kayıt sistemleriyle çevrim içi olarak birbirine bağlanacak.
  • Perakende işletmeler, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili belediye veya il özel idareleri ile diğer idareleri kapsayan yetkili idarenin izniyle açılacak ve faaliyete geçecek. İzin, PERBİS üzerinden verilecek.

Üreticinin de Markasına Yer Verilecek 

Büyük şehirlerde, alışveriş merkezlerine yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye büyük şehir belediyeleri yetkili olacak. Alışveriş merkezi projesi için yapı ruhsatı verilirken, üst meslek kuruluşlarının görüşleri alınacak. Bu kuruluşlar görüşlerini 15 gün içinde bildirecek.

  • Büyük mağaza ve zincir mağazalar ile bayi işletme ve özel yetkili işletmeler, üretici ya da tedarikçiden mağaza açılışı ve tadilatı, ciro açığı, banka ve kredi kartı katılım bedeli gibi adlar altında ürün talebini doğrudan etkilemeyen bir prim ya da bedel talep edemeyecek.

Prim veya Bedel Talebinde Bulunamayacak

  • Perakende işletmeler, satışa konu ürünün talebini doğrudan etkileyen reklam, anons veya raf tahsisi gibi hizmetlerden dolayı üretici ya da tedarikçiden, sözleşmede türü ve oranı belirtilmedikçe prim ya da bedel talebinde bulunamayacak.
  • Üreticiler ya da tedarikçiler ile perakende işletmeler arasındaki alım satım işlemlerinden kaynaklı ödemelerin, sözleşmede öngörülen tarihte yapılması esas olacak.
  • Üretim tarihinden itibaren 30 gün içinde bozulabilen hızlı tüketim mallarına ilişkin ödemelerin süresi, üretici veya tedarikçinin tarımsal ya da hayvansal ürün üreticisi ya da küçük veya orta ölçekli işletme olduğu durumlarda, teslim tarihinden itibaren 30 günü geçemeyecek.
  • Yurt içinde üretilen ve gıda, içecek, temizlik, kişisel bakım ürünleri gibi hızlı tüketim malı niteliği taşıyan mağaza markalı ürünlerin üzerinde ve ambalajında, perakendecinin ad, unvan veya markasının yanı sıra üreticinin ad, unvan ya da markasına yer verilecek.

Kampanya Süreleri Belirlendi

  • Perakende işletmeler, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili diğer kanunlarda öngörülen usul ve esaslara uymak kaydıyla indirimli ya da promosyonlu satış kampanyaları düzenleyebilecek. Ancak kampanyanın süresi; iş yeri açılışı, devri, kapanışı, adres ya da faaliyet konusu değişikliğinde üç ayı, tasfiye durumunda ise altı ayı geçemeyecek.
  • Mahalli idareler ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile bunların ortağı olduğu şirketler ve diğer tüzel kişiler; birlikte ya da bağımsız olarak, perakende işletmelerin katılımıyla, yılın belli dönemlerinde, alışveriş festivali düzenleyebilecek. Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, bu festivaller için ayıracakları ödenek miktarı, bütçelerinin % 5’ini geçemeyecek. Alışveriş festivalinin başlangıç ve bitiş tarihleri ile festivalin programı ve uygulama alanı önceden Bakanlığa bildirilecek.

Sürekli İndirimli Satışta Yeni Düzenleme

Tasarıda, sürekli indirimli satış; seri sonu, sezon sonu, ihraç fazlası, kusurlu ve benzeri malların, perakende işletmelerce, indirimli fiyattan ya da malların fabrika çıkış fiyatı üzerinden yıl boyunca satılması olarak tanımlanıyor.

Sürekli indirimli satış yapan perakende işletmelerin ön cephesinde, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde bu satış türünü gösterir ya da çağrıştırır ibarelere yer verilecek.

Ortak Kullanım Alanları 

  • Alışveriş merkezi, büyük mağaza, zincir mağaza ve diğer ticari işletmeler İmar Kanunu ve ilgili mevzuatına göre müşterileri için otopark alanı oluşturmakla yükümlü olacak.
  • Alışveriş merkezlerinde, satış alanının en az binde beşine tekabül eden alanın sosyal ve kültürel etkinliklerin düzenlenmesi amacıyla ayrılması zorunlu olacak. Bakanlık, bu oranı bir katına kadar arttırmaya yarısına kadar azaltmaya yetkili olacak.
  • Alışveriş merkezlerinde, acil tıbbi müdahale ünitesi, ibadet yeri, bebek bakım odası, çocuk oyun alanı gibi ortak kullanım alanları oluşturulacak.
  • Ortak kullanım alanları, engelliler ile yaşlı ve çocukların ihtiyaçtan dikkate alınarak oluşturulacak.

Yer ve Raf Tahsisi 

  • Alışveriş merkezlerinde, esnaf ve sanatkar işletmecilerine rayiç bedel üzerinden kiraya verilmek üzere, toplam satış alanının en az %  5’i oranında yer ayrılacak. Bu yerler, esnaf ve sanatkar işletmecilerinden yeteri kadar talep olmaması ya da boşalan yerlerin duyuru tarihinden itibaren 10 gün içinde doldurulamaması halinde diğer talep sahiplerine de kiralanabilecek.
  • Alışveriş merkezlerinde, geleneksel, kültürel ya da sanatsal değeri olan kaybolmaya yüz tutmuş meslekleri icra edenlere kiraya verilmek üzere, toplam satış alanının en az binde 2’si oranında yer ayrılacak. Bu yerlerin kira bedeli, rayiç bedelinin dörtte birinden fazla olamayacak.
  • Hızlı tüketim mallarının satışının yapıldığı büyük mağaza ve zincir mağazalarda, satış alanlarının en az % 1‘ine tekabül edecek şekilde raf alanı, mağazanın bulunduğu ilde üretilmesi kaydıyla yöresel ürünlerin satışına ayrılacak.

Çalışma Saatleri 

  • Mesleğe, mevsime ve turizme özgü şartlar ve benzeri hususlar gözetilerek perakende işletmelerin bir kısmının ya da tamamının çalışma saatleri, meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine yetkili idarenin görüşü alınarak vali tarafından belirlenebilecek.
  • Esnaf ve sanatkar işletmelerinin çalışma saatlerinin belirlenmesinde, meslek kuruluşunca ilgili esnaf ve sanatkar odasının görüşü alınacak.
  • Üst meslek kuruluşlarının müşterek teklifi üzerine, faaliyet kollarına göre perakende işletmelerin çalışma saatlerinin bölge ya da ülke düzeyinde belirlenmesine Bakanlık yetkili olacak.
  • Kanun teklifine göre, fiili satış alanı 400 metrekarenin üzerinde olan hiper market ve gross marketlerin içinde olduğu büyük marketlere mesai ayarı geliyor. Buna göre büyük marketler pazar günü ve resmi tatillerde “müşteri trafiğine kapalı” olacak.
  • Büyük mağazalar (fiili satış alanı 400 metrekarenin üzerinde) tasfiye, iş yeri değişikliği, kış ve yaz mevsim değişimi, bayram ve özel günlerde, seri sonu satışlarda bağlı olduğu odadan indirimli satış izni alacak. Çalışma günlerinde, sabah saat 10.30’da açılacak olan büyük mağazalar cumartesi hariç, pazar günü ve resmi tatil günleri tamamen, diğer günler ise saat 20.30’dan itibaren müşteri trafiğine kapalı olacak.
  • Tasarıda pazar ve cumartesi hariç resmi tatil günlerinde kapalı olmasına karar verilen büyük mağaza tanımı şöyle: Park ve depolar hariç satış alanı itibariyle fiili satış alanı 400 metrekarenin üzerinde olan süpermarket, hiper market, mega market, gross market, tanzim, indirimli satış mağazası ve  benzeri isimler altında tüketim maddeleri ve  ihtiyaç malzemelerinin toptan veya perakende satışının yapıldığı iş yerleriyle bunları ihtiva eden alışveriş merkezleri.

Tedarik ve Dağıtım Kooperatifleri 

  • Esnaf ve sanatkar işletmelerince satışa sunulan malların etkin bir şekilde piyasadan temini amacıyla tedarik ve dağıtım kooperatifleri kurulabilecek.
  • Perakende ticaretin, kanunun amacına uygun olarak yapılmasının sağlanması amacıyla karşılıklı bilgi ve görüş alışverişinde bulunmak, sektöre yönelik politika oluşturulmasına katkı sağlamak, sorunları tespit etmek, alınacak önlemleri belirlemek ve ilgili kurum ve  kuruluşlar arasında işbirliğini sağlamak üzere Bakanlığın koordinatörlüğünde Perakendeciler Konseyi oluşturulacak.

Denetim 

  • Bakanlık, perakende işletmeler nezdinde her türlü denetimi yapmaya yetkili olacak. Yetkili idareler, yetki alanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, perakende işletmeler nezdinde gerekli denetim ve uygulamaları yapmakla görevli ve yetkili olacak.
  • Perakende işletmeler, yapılan denetimler sonucunda Bakanlıkça alınması istenen tedbirlere uymak zorunda olacak.
  • Tasarıya göre, kanuna aykırı hareket eden perakende satış işletmelerin 2 bin lira ile 50 bin lira arasında ceza uygulanacak.

Kayıt sırasında, ustalık belgesi istenmeyecek 

  • İş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinde, meslek odaları, iş yeri sahibi olarak üye kaydı yaptıracaklardan, o iş yerinde ustalık gerektiren işleri yapacaklardan ustalık belgesi ya da en az ön lisans diploması istemek zorunda olacak. Birden fazla kişi çalışıyorsa, bir kişiden ustalık belgesi alınması yeterli olacak. Odaya kayıt sırasında, ustalık belgesi veya muadili belgeler istenmeyecek.
  • İş yerinin açılışında, esnaf, sanatkar ya da tacirin, kendisinden ya da çalışanlardan her bir meslek dalında en az bir kişi için ustalık belgesi istenecek.
  • Gümrük ve Ticaret Bakanlığının teşkilat ve görevlerine ilişkin düzenlemeye, “Elektronik ticarete yönelik düzenlemeler yapmak, bu konuda mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek, elektronik ticaretin gelişimine ilişkin çalışmalar yapmak ve gerekli tedbirleri almak” hükmü eklenecek.
  • Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce perakende işletmelerin almış olduğu iş yeri açma ve çalışma ruhsatları geçerliliğini koruyacak.

Zorunlu olan ortak kullanım alanları bir yıl içinde oluşturulacak

  • Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almış olan alışveriş merkezlerinde zorunlu olan ortak kullanım alanları, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde oluşturulacak.
  • Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, yurt içi fuar, sergi ve panayırlara yönelik düzenlemeler yapabilecek, izin verebilecek.
  • Hafta tatili hakkında Kanun hükümleri, perakende işletmeler hakkında uygulanmayacak.

 

Benzer Konu

Türkiye’deki Engelliler İle İlgili Yapılan Düzenlemeler

Engellilerimize neler yapılıyor? Engellilik; doğuştan veya sonradan gelen herhangi bir hastalık veya kaza sonucu bedensel, …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir