En Son
Ana Sayfa / Engelli Dostu / Bakıma Muhtaç Yakını Olan Devlet Memurlarının Hakları

Bakıma Muhtaç Yakını Olan Devlet Memurlarının Hakları

Hayatın kime ne getireceği bilinmez. Her gün yanımızdan kendi dünyaları ile geçerlerken, gerçek dünyanın sahte sevgileriyle ilgilenmekten o içimizden birileri engellileri çoğu zaman fark etmiyoruz. Şartlar ne olursa olsun bazen bir engellinin topluma bakış açısı içinde yaşanılan toplumun o engelliye bakış açısıyla şekil alabiliyor. Yani bağımsız gibi görünen toplumun bağımlı ve negatif yaklaşımları engelli üzerinde dönüşü olmayan psikolojik tahribatlara neden olabiliyor. Ama unutulmamalı ki engelli çocuk, genç, yaşlı bir gün siz veya çocuğunuz olabilir. Sizin yaşattıklarınızı size yaşatabilirler. Bu satırları neden mi yazdım web sayfama gelen engelli yakınına bakmak zorunda olan bir devlet memuru kardeşimizin anlayışsız amirleri ile yaşadıklarını anlattığı mesajdan etkilenmem olabilir. Bu amaçla bu makalemi bakıma muhtaç yakını olan devlet memurlarının hakları konusunda kaleme aldım.

Engelli: tanımlaması yasalarda şu şekilde tanımlanmış engel durumuna göre engel oranı %50 ve üzerinde olduğu tespit edilenlerden günlük yaşam aktivitelerini başkalarının yardımı olmaksızın yerine getiremeyeceğine engelli sağlık kurulu tarafından karar verilen kişileri, şeklinde tanımlanmış

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

  • 102. maddesi, memurların hizmet yılları itibariyle yıllık izinlerini nasıl ve ne şekilde kullanacaklarını;
  • 104. maddesi, doğum, evlenme ve ölüm gibi hallerde ve bu hallerden başka mazerete dayalı verilecek mazeret izinlerinin süresini ve esaslarını;
  • 105. maddesi, memurların hastalanmaları halinde verilecek hastalık izinleri ile memurların bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığa tutulmuş olması hallerinde, bu hallerini raporla belgelendirmeleri şartıyla verilecek refakat izinlerini;
  • 108. maddesi ise, bazı durumların gerçekleşmesi halinde verilecek aylıksız izinlerin süre ve esaslarını hükme bağlamış olup, Devlet Memurları Kanununda Devlet memurlarına bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile bireyinin günlük bakımını yapması için izin verilmesine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, gerek 657 sayılı Kanunda gerekse kamu çalışanlarına ilişkin diğer personel mevzuatında kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile bireyi bulunan kamu çalışanlarına özürlü aile ferdinin günlük bakımını yapması için verilecek iznin süre ve esaslarını düzenleyen herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Fakat 30.01.2010 tarihli ve 27478 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 2010/2 sayılı  “Sendikal Gelişmeler Doğrultusunda Alınacak Önlemler” konulu Başbakanlık Genelgesinin (3) numaralı fıkrasına göre özürlü aile ferdinin günlük bakımı için memurun kullanacağı izin şöyle tanımlanmıştır.

 “Kamu çalışanlarının kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile bireyinin bakıma muhtaç olduğunun ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli özürlü sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla bu durumdaki personele; özürlü aile ferdinin günlük bakımı için izin kullanımında gerekli kolaylık sağlanacak ve personel mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulacaktır.” hükmü yer almaktadır.

Bu hususu devlet personel başkanlığı (25.11.2010-21363) sayılı görüşünde şu şekilde açıklanmıştır:

2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinin mezkur hükmünde kamu çalışanlarına kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile ferdinin günlük bakımı için izin kullanımında gerekli kolaylık sağlanacağının belirtilmesi sebebiyle, Bakanlığınız personelinin kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile ferdinin günlük bakımını yapması için mesai saatleri içinde izin kullanması hususunda gerekli kolaylığın Kurumunuzca sağlanması gerekir. Söz konusu iznin günde kaç saat verileceği hususunun ise Bakanlığınız personelinin kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile ferdinin özür durumu,   özürlü aile bireyine yapılacak bakımın niteliği, personelin konumu gibi çeşitli değişkenler göz önünde bulundurularak Bakanlığınızca belirlenmesinin uygun olacağı, mütalaa edilmektedir.

Engelli Yakını olana amiri izin vermeyebilir mi?

2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesine istinaden, memurun;

  • Bakmakla yükümlü olduğu aile ferleri arasında engelli birisinin bulunması,
  • Bu kişinin bakıma muhtaç olduğunu, ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli engelli sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi durumunda, engelli aile ferdinin günlük bakımı için kendisine mesai saatleri içerisinde izin verilmesi,
  • Durumu bu şekilde olan memurların, aksine bir talepleri bulunmadığı sürece, mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulması da gerekmektedir.

Bu açıklamalarla engelli aile ferdinin günlük bakımı için usulüne uygun şekilde izin talep etmesine rağmen memurun bu talebini karşılamayan ya da bu durumda olan memurlara talepleri dışında nöbet görevi veya gece vardiyası yaptıran amirlerin, Başbakanlığın ilgili Genelgesine aykırı hareket etmiş sayılacaklardır.

Memur, bakmakla yükümlü olduğu kişiler için sağlık tayini isteyebilir mi?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 72. maddesinde “İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin yönetmeliğin “Sağlık Mazeretine Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı 13. maddesinde Memurun sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, annesi, babası, bakmakla yükümlü olduğu çocukları ve yargı kararı ile vasi tayin edildiği kardeşinin hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yerinin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi gerekir. Sağlık mazeretine dayalı olarak yapılacak yer değişikliğinde memur aynı hizmet bölgesi içinde başka bir hizmet alanına, bu şekilde mazeretin karşılanamaması halinde ise başka bir hizmet bölgesinde kurumca ihtiyaç duyulan ve mazeretinin karşılanabileceği bir hizmet alanına atanabilir.” ifadesi bulunmaktadır.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin yönetmeliğin  “Engellilik Durumuna Bağlı Yer Değişikliği” başlıklı ek 3 üncü maddesinde “İlgili mevzuatına göre alınan sağlık kurulu raporunda en az yüzde kırk oranında engelli olduğu belirtilen memurlar ile ağır engelli raporlu eşi veya bakmakla yükümlü olduğu birinci derece kan hısımları bulunan memurlar engellilik durumundan kaynaklanan gerekçelere dayalı olarak yer değiştirme talebinde bulunabilir. Bu kapsamdaki talepler bu Yönetmelikte yer alan kısıtlayıcı hükümlere tabi olmaksızın kurumların kadro imkanları ve teşkilat yapıları dikkate alınarak karşılanır ve bu haktan bir defadan fazla yararlanılamaz denmektedir.

Memurun kendisinin veya birlikte yaşadığı eşi ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının engellilik durumunun tedavisi sebebiyle yer değişikliğini talep etmesi halinde, yer değiştirme suretiyle atama yapılacak yerin, memurun ve bu fıkra kapsamındaki yakınlarının engellilik durumuna uygun olması esastır.
Engellilik durumu devam ettiği sürece kurumlarca isteği dışında memurun yeri değiştirilmez. Engellilik durumu ortadan kalkan memurlar hakkında bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümler uygulanır” denilmektedir.Bu açıklamalara göre şunu diyebiliriz. Devlet memuru birinci derece engelli kan hısımlarından bakmakla yükümlü olanlar için yer değiştirme talebinde bulunmaları mümkün bulunmaktadır.

2 yorumlar

  1. Merhabalar
    devlet memuruyum. 7 ay önce ikiz bebek doğumum oldu..bebeklerden biri özürlü ( trizomy 13 rahatsızlığı ) ağır zihinsel bedensel engelli. şuan hastane yoğun bakımında , şu ara bebeğimin taburcu olması söz konusu ..analık izni bitimi 5 hafta oldu ben işe işe başlayalı..bu durumda benim haklarım neler ? bebeğin hakları var mı bakım ile alakalı olarak ? nerelere başvurmalıyım .işyerin de özlüğümüz den yeterli bilgi alamadım henüz ..saygılar

    • Merhaba Öncelikle Çocuğunuza acil şifalar dilerim,
      30/01/2010 tarihli ve 27478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Sendikal Gelişmeler Doğrultusunda Alınacak Önlemler” konulu ve 2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesinin (3) numaralı fıkrasında; “Kamu çalışanlarının kanunen bakmakla yükümlü olduğu özürlü aile bireyinin bakıma muhtaç olduğunun ilgili mevzuatına göre alınmış geçerli özürlü sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi kaydıyla bu durumdaki personele; özürlü aile ferdinin günlük bakımı için izin kullanımında gerekli kolaylık sağlanacak ve personel mesai saatleri dışındaki nöbet görevinden ve gece vardiyasından muaf tutulacaktır.” hükmü yer almaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir