En Son
Ana Sayfa / Kanunlar / İş Kanunu / Basın Çalışanlarında Emeklilik Durumu

Basın Çalışanlarında Emeklilik Durumu

nevzat-erdag-458-basin-sektorunde-emeklilik

Bilişim çağının hayatımızı kapladığı bilgiye ulaşmanın bir tuş kadar kolay olduğu günümüzde dinlediğimiz haberler, okuduğumuz gazeteler ve bunlara bağlı birçok bilginin mimarı aslında arka plandaki basın mensuplarımızındır. Yasal mevzuatlardaki değişiklikler basın yayın sektöründe çalışanların yasal hak ve sorumluluklarına dair bir takım bilgi karmaşasını da beraberinde getiriyor.

Bu yüzden bu yazımda basın yayın sektöründe çalışanlarımızın emeklilik hususunu mevzuatımız açısından kısaca anlatmaya çalışacağım.

Bildiğiniz gibi basın sektöründe çalışanlarımız 30.09.2008 tarihine kadar itibari hizmet süresinden yararlanırken, 01.10.2008 tarihinden itibaren fiili hizmet süresi zammı kapsamından çıkartılmış idi.

6385 sayılı kanun ile yapılan değişiklik ile kanunun yayım tarihi olan 19.01.2013 tarihinden sonraki ay başından itibaren basın çalışanları fiili hizmet süresi zammı almaya başlamıştır. 6385 sayılı kanun, basın çalışanlarının 01.10.2008 sonrasında geçen fiili hizmet süresinden yararlanamadığı dönemler için de özel olarak geriye dönük olarak yararlanma imkanı  getirmiştir.

1.10.2008 günü gazetecilerin uzun yıllardır kullandıkları yıpranma hakkı ortadan kaldırıldı. Yeni düzenlemeler ile gazeteciler, 1.10.2008 ile 1 Şubat 2013 arasındaki süreleri kendileri para vererek yıpranma hakkı elde edecekler. Yeni düzenleme ile gazeteciler de hastalanmadıkları veya yıllık izinde olmadıkları sürelere göre yılda 90 gün yıpranmış sayılacak.

5510/40. maddeye eklenen yeni yıprananlar listesinde bu husus şu şekilde tanımlanmıştır:

  1. Basın ve gazetecilik mesleğinde Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen çalışanlara her yıl (360 gün) için 90 gün.
  2. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle; Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlara her yıl (360 gün) için 90 gün.
  3. Türkiye Büyük Millet Meclisi Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlara her yıl (360 gün) için 90 gün.

Yukarıda yer verdiğim yeni ilave edilen yıprananlar listesinde görüleceği üzere gazetecilere fiilen çalıştıkları sürelerde her yıl için 90 gün yıpranmış sayılacaklar.

Gazetecilerin, 1.2.2013 gününden sonraki yıpranma primlerini işverenleri ödeyecek ama bu iki tarih (1.10.2008 ile 31.01.2013) arasındaki sürenin yıpranma primini kendileri ödeyeceklerdir. Bu iki tarih arasındaki süre ise 4 yıl, 4 aydır. Dörtte biri de 1 yıl, 1 aydır. Yeni gelen (1.10.2008 gününden sonra getirilen) yıpranma uygulamasına göre, verilen fiili hizmet zammı süresinin tamamı değil sadece yarısı emeklilik yaşından indirilecektir. Yani, yıpranma parasını cebinizden öderseniz emeklilik yaşınızdan sadece 6 ay, 7 günü yaştan düşürüleceğinden 6 ay daha erken emekli olabileceksiniz. Altı ay daha erken emekli olmakla elde edeceğiniz para ile ödeyeceğiniz primi mutlaka karşılaştırın.

Eski Yeni Uygulama  

1.10.2008 gününden önceki 506 sayılı kanuna göre gazetecilere verilen yıpranma hakkında elde edilen fiili hizmet zammı süresinin hiçbir üst sınır olmaksızın tamamı gazetecinin hem işe giriş tarihini öne çekiyor hem de tamamı emeklilik yaşından düşülüyordu. Elde edilen fiili hizmet zammı süresi prim ödeme gün sayısına ilave edilmiyordu. Şimdi yeni getirilen yıpranma hakkında ise 1.10.2008 gününden sonra elde edilen yıpranma gün sayısına da ilave ediliyor ama fiili hizmet zammının sadece yarısı o da toplamda 3 yılı geçmemek şartıyla yaştan düşülebiliyor, sigortalılık süresine ise eklenmiyor. Önce 1.10.2008 gününe kadar olan yıpranmalar ayrı usul ve esaslara göre 1.10.2008 sonrası ise ayrı usul ve esaslara göre emeklilik hesabında ve yaşında dikkate alınacak.

Örnek Vaka

1967 doğumlu olup 01.01.1989’da gazeteci olarak işe başlayan bir gazeteci çalışanın hizmet durumu ise şu şekildedir:

  • Kanunun değişikliğe uğradığı 23.05.2002 tarihi itibarıyla toplam prim günü 3.255 gün,
  • 10.2008 tarihinde ise toplam prim günü 5.110 gün olan çalışan kaç yazında emekli olabilir?

Gazetecilerin emekli olmasında 1.10.2008 tarihine kadar itibari hizmet süresi olarak adlandırılan yıpranma süresi dikkate alınıyordu. Bunun için 1.10.2008’den önce gazeteci olduğu için yıpranma süresine göre aşağıda belirtilen aşamalara göre emekliliğiniz hesaplanacaktır.

Not: Bu hesaplama yöntemi 1.10.2008’den gazeteci olarak çalışmaya başlayan bütün gazeteciler için geçerlir.

Buna göre;

  1. Emeklilik yaşı prim günü itibari hizmet sürenize göre saptanır. İşe giriş tarihiniz 01.01.1989 ve 23.05.2002 tarihine göre hizmet süreniz 3.255 gün olduğu için işe girişin geri çekilecek süresi: 3.255/4=813 gün (2 yıl 3 ay 3 gün) bu süreyi işe giriş tarihinizden çıkarırsanız itibari hizmet süresi de dahil kabul edilen işe giriş tarihi; 01.01.1989 – 03.03.0002 = 28.09.1986 olur. 28.09.1986 tarihinde işe giren 49 yaşında 5.300 günle emekli olur.
  2. Gazeteci olduğu için yaştan yapılacak olan indirim saptanır. 30.09.2008 tarihi itibarıyla gazeteci olarak basında geçen süre: 5.110 gün olduğu için, yaştan düşülecek süre 5110/4=1277 gün (3 yıl 6 ay 17 gün) olur. Bu süreyi 1. Aşama hesaplanan yaştan düştüğümüzde; emekli olacağı yaş 45 yaş 5 ay 13 gündür.

Benzer Konu

Sosyal Medyada İşverene Hakaret Haklı Fesih Sebebi midir?

Facebook ve Twitter başta olma üzere birçok sosyal medya sitesinde insanlar paylaşımlar yapmakta ve bu …

2 yorumlar

  1. 2017 yılında gazetecilik hayatına başladım, basın kartımda mevcuttur. yasal haklarım neler, erken emekli olma hakkım var mı?

    • osman bey merhaba,
      5510/40. maddeye eklenen yeni yıprananlar listesinde bu husus şu şekilde tanımlanmıştır:
      Basın ve gazetecilik mesleğinde Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen çalışanlara her yıl (360 gün) için 90 gün.
      Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle; Türkiye Radyo-Televizyon Kurumunda haber hizmetinde fiilen çalışanlara her yıl (360 gün) için 90 gün.
      Türkiye Büyük Millet Meclisi Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlara her yıl (360 gün) için 90 gün.Yukarıda yer verdiğim yeni ilave edilen yıprananlar listesinde görüleceği üzere gazetecilere fiilen çalıştıkları sürelerde her yıl için 90 gün yıpranmış sayılacaklar.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir