Son Makaleler

Refakatçi İzni

Hocam Merhaba,

Bir konuda bilgi rica edecektim. Bir yakınımın midesin de  tümör var tedavi görmesi lazım. Bakacak kimse olmadığı için eşi bakacak. Ancak eşi de …… kolejinde çalışıyor. İzin alma sorunu var. Kanunda bu durumlarda refakatçi izni veya benzeri bir izin var mı?

Yardımınızı rica eder,

iyi çalışmalar dilerim.

Saygılarımla 

Siz Sordunuz Nevzat Erdağ Yanıtladı :

4857 Sayılı İş yasasında Refaketçi İzni

4857 Sayılı  iş yasamızın 74. Maddesinde geçen   kadın işçinin doğum sonrası talep edebileceği 6 aylık ücretsiz izin dışında  işçi bakımından  yasal bir ücretsiz izin söz konusu değildir.

Çalışma yaşamımızda sıkça karşılaştığımız bir uygulama olan ücretsiz iznin zorlama yolu ile karşı tarafa dayatılması iş yasamız açısından mümkün değildir. Bu nedenle gerek işçi ve gerekse işveren bakımından ücretsiz izin ancak karşılıklı anlaşma yoluyla uygulanabilir.

İşçi, işverenin kabul etmemesine karşın ücretsiz izine ayrılmaya kalkarsa iş kanunun 25. maddesinde işverene verilen haklı fesih sebebi durumu doğacaktır.  Bu konuda  Yargıtay 9.Hukuk Dairesinin. 17.01.1991 tarih 9343Esas 199 sayılı kararında

Hasta olan çocuğunu her gün aşıya götüreceğinden bahisle 6 ay ücretsiz izin talebini işverenin kabul etmeyerek çocuğunu hastaneye götürmek için zaman, zaman kendisine izin verilebileceği işçiye bildirilmiştir.

Bunun üzerine işçinin işe gelmemesi işveren açısından hizmet akdini derhal fesih etme hakkını doğurur.”

Görüldüğü  gibi Yargı da işçinin geçerli bir mazeret öne sürse dahi işverenin rızası olmaksızın ücretsiz izine çıkamayacağını açık bir biçimde ifade etmektedir.

Devlet Memurlarında Refakatçi İzni

Devlet memurlarına verilecek hastalık raporları ile hastalık ve refakat iznine ilişkin usul ve esaslar kanun ve  yönetmelik uyarınca düzenlenir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “ hastalık izni” başlıklı değişik 105 inci maddesinde durum şöyle açıklanmıştır:

3 Ay Ücretli Refakat İzni

 “…Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.”

* Refakat izni için “bakmakla yükümlü olunması” şart koşulmamıştır. Sadece anne, baba, eş ve çocuk için, tedavisinin uzun süreceğinin bir sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi yeterli görülmüştür.

* 3 aya kadar refakat izni verilecektir.

* Bu süre bir katına uzatılabilecektir.

* Refakat izni sırasında memur maaşını alacaktır. Madde metnin “izin verilir” şeklinde düzenlenmiştir. Aylıksız izin demediği için memura maaş verilecektir.

* Yine madde metni “verilir” şeklinde düzenlendiği için idarenin bu izinde takdir hakkı bulunmamaktadır.

Refakatten Dolayı Aylıksız İzin

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 108. Maddesinde;

“A) Memura, 105 inci maddenin son fıkrası uyarınca verilen iznin bitiminden itibaren, sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, istekleri üzerine on sekiz aya kadar aylıksız izin verilebilir.”

Hasta olan memura, 105. maddenin son fıkrası uyarınca refakat izni verilmektedir. Eğer bu izin süresi yetmez ise, istek halinde memura 18 aya kadar aylık izin verilebilir. Madde metni “verilebilir” şeklinde düzenlendiği için bu konuda idarenin takdiri esastır. Bu izin için yine sağlık kurulu raporu gerekmektedir.

Saygılarımla,

Başka sorunuz varsa cevaplamaya çalışalım.

Beğen Paylaş

16 yorum

  1. Merhaba
    Devlet memurlarına verilecek refakatçi iznini gösteren yönetmelik ve maddeyi bulamıyorum. Yardımcı olur musunuz? Ben bir devlet üniversitesinde Arş. Gör. olarak çalışıyorum. Annem kanser ve bakıma muhtaç. Yönetimle sıkıntı yaşamamak adına yardımınıza ihtiyacım var.
    Sevgi ve sağlık dileklerimle

    • Merhaba,
      Öncelikle annenize acil şifalar dilerim.
      657 sayılı devlet memurları kanunun aşağıdaki maddeleri sanırım size kaynak olarak yeter
      HASTALIK VE REFAKAT İZNİ:MADDE 105-(Yeniden düzenlenen madde: 25/02/2011 tarihli Mükerrer Resmi Gazete – 6111/107 md.)Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir.Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır.Bu maddede yazılı azamî süreler kadar izin verilen memurun, bu iznin sonunda işe başlayabilmesi için, iyileştiğine dair raporu (yurt dışındaki memurlar için mahallî usûle göre verilecek raporu) ibraz etmesi zorunludur. İzin süresinin sonunda, hastalığının devam ettiği resmî sağlık kurulu raporu ile tespit edilen memurun izni, birinci fıkrada belirtilen süreler kadar uzatılır, bu sürenin sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri uygulanır.657 DMK 105.Madde HASTALIK VE REFAKAT İZNİ:Bunlardan gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmî sağlık kurullarınca tespit edilen ve emeklilik hakkını elde etmemiş olanlar, yeniden memuriyete dönmek istemeleri hâlinde, niteliklerine uygun kadrolara öncelikle atanırlar.Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Sosyal Güvenlik Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.”

  2. Hayırlı günler . iyi Çalışmalar .
    657 sayılı devlet memerları kanunun 105 maddesinin son satırındaki’
    ‘Ayrıca.memurun bakmakla yükümlü oldugu veya memur refakat etmedigi takdirde hayatı tehlikeye girecek ana.baba.eş.ve cocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalıgının bulunması hallerinde. bu hallerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla .aylık ve özlük hakları korunarak. üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.”
    Benim Annem kanser hastası bulunduğumuz yerde tadavi imkanları olmadıgından sık sık Ankaraya tedaviye gidilmesi gerekiyor. Ankarada hastanede tedavi bazen 1 gün sürüy